EU261: je passagiersrechten bij vluchtproblemen

Deze pagina legt uit wat EU261 voor jou betekent, in begrijpelijke taal. De informatie is gebaseerd op de officiële tekst van de verordening en betrouwbare overheidsbronnen. Of je in jouw specifieke situatie recht hebt op compensatie, hangt af van de feiten en kan per geval verschillen. Deze pagina is geen juridisch advies en garandeert geen uitkomst.

Wat is EU261?

EU261 is de informele naam voor Verordening (EG) nr. 261/2004, die sinds 17 februari 2005 van kracht is. De verordening stelt gemeenschappelijke regels vast voor compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging van vluchten. Het doel is een hoog beschermingsniveau voor passagiers binnen de Europese Unie.

De verordening geldt als een minimumbescherming. Dit betekent dat je daarnaast mogelijk ook andere rechten hebt, bijvoorbeeld op grond van nationale wetgeving of de vervoersvoorwaarden van de luchtvaartmaatschappij.

Voor welke vluchten geldt EU261?

De verordening is van toepassing op twee situaties:

• Vertrek vanuit de EU: alle vluchten die vertrekken vanaf een luchthaven in de EU, ongeacht de luchtvaartmaatschappij.
• Aankomst in de EU: vluchten die vanuit een land buiten de EU aankomen op een EU-luchthaven, maar alleen als de uitvoerende luchtvaartmaatschappij in de EU is gevestigd.

Daarnaast moet je een bevestigde boeking hebben voor de vlucht en je, behalve bij een annulering, op tijd bij de incheckbalie melden — meestal uiterlijk 45 minuten voor de gepubliceerde vertrektijd.

Je rechten bij vertraging

Bij een vertraging heb je recht op verzorging, afhankelijk van de duur en de afstand van de vlucht. Denk aan eten en drinken in redelijke hoeveelheden, twee gratis telefoongesprekken of e-mails, en bij een overnachting ook een hotel en vervoer van en naar het hotel.

Voor compensatie geldt een andere regel. Op basis van de uitspraak van het Hof van Justitie van de EU (de zaken Sturgeon en Böck & Lepuschitz) heb je bij een vertraging van drie uur of meer bij aankomst op je eindbestemming mogelijk recht op compensatie, tenzij de vertraging het gevolg is van buitengewone omstandigheden.

Je rechten bij annulering

Als je vlucht wordt geannuleerd, heb je recht op een keuze tussen:

• terugbetaling van de ticketkosten (binnen zeven dagen) en, indien van toepassing, een retourvlucht naar je vertrekpunt;
• een andere vlucht naar je eindbestemming zo snel mogelijk; of
• een andere vlucht op een later tijdstip dat jou uitkomt, onder vergelijkbare vervoersvoorwaarden.

Daarnaast heb je recht op verzorging en, afhankelijk van hoe laat je op de hoogte bent gesteld van de annulering, mogelijk ook op compensatie. Hoe eerder de maatschappij je informeert en een vervangende vlucht aanbiedt, hoe kleiner de kans dat je recht hebt op compensatie.

Je rechten bij instapweigering

Bij instapweigering — bijvoorbeeld door overboeking — moet de luchtvaartmaatschappij eerst vrijwilligers vragen om hun plaats af te staan in ruil voor voordelen. Word je daarna toch tegen je wil de toegang tot de vlucht geweigerd, dan heb je recht op compensatie, terugbetaling of een andere vlucht, en verzorging.

Instapweigering op grond van redelijke redenen, zoals gezondheid, veiligheid of ontoereikende reisdocumenten, valt niet onder de verordening.

Compensatie: hoeveel kun je krijgen?

De hoogte van de compensatie hangt af van de afstand van de vlucht. De bedragen zijn vastgesteld in de verordening:

Bij een vertraging bij aankomst op een vlucht van meer dan 3.500 km kan het bedrag lager uitvallen (€300 bij een vertraging van 3 tot 4 uur). Als de maatschappij je een vervangende vlucht aanbiedt en je daarmee minder laat aankomt, kan de compensatie met 50% worden verlaagd.

Deze bedragen zijn een richtlijn. Of je recht hebt op het volledige bedrag hangt af van jouw specifieke situatie. Check je claim om te zien of je in aanmerking komt.

Verzorgingsrecht

Ongeacht of je recht hebt op compensatie, heb je bij een langdurige vertraging, annulering of instapweigering recht op verzorging. Dit omvat:

• eten en drinken in redelijke hoeveelheden;
• twee gratis telefoongesprekken, e-mails of faxberichten;
• bij een overnachting: hotelaccommodatie en vervoer tussen de luchthaven en het hotel.

Bij een vertraging van vijf uur of meer mag je ook afzien van je vlucht en de volledige ticketkosten terugvragen.

Buitengewone omstandigheden

De luchtvaartmaatschappij hoeft geen compensatie te betalen als de vertraging, annulering of instapweigering het gevolg is van buitengewone omstandigheden die niet hadden kunnen worden voorkomen, ook niet met alle redelijke maatregelen. Denk aan extreem weer, politieke onrust of stakingen van luchthavenpersoneel.

Het is aan de maatschappij om aan te tonen dat er sprake was van buitengewone omstandigheden. Technische defecten aan het vliegtuig worden in de praktijk meestal niet als buitengewone omstandigheid gezien. Of een situatie als buitengewoon wordt aangemerkt, kan per geval verschillen en is onderwerp van rechtspraak.

Aansluitende vluchten

Als je een aansluitende vlucht mist door een vertraging van je eerste vlucht en je daardoor drie uur of later op je eindbestemming aankomt, kun je mogelijk recht hebben op compensatie. Dit geldt ook als de aansluitende vlucht door een andere maatschappij wordt uitgevoerd. Belangrijk is dat je de aansluiting mist door een reden die binnen de verantwoordelijkheid van de maatschappij valt, en niet bijvoorbeeld door een te late melding bij de incheckbalie.

Relevante uitzonderingen

Er zijn situaties waarin je geen recht hebt op compensatie, ook al is je vlucht vertraagd of geannuleerd:

• je bent ruim van tevoren (meestal 14 dagen of meer) geïnformeerd over de annulering;
• de maatschappij biedt je een vervangende vlucht aan waarmee je slechts beperkt later aankomt;
• de oorzaak is een buitengewone omstandigheid die niet te vermijden was;
• je meldt je zelf te laat bij de incheckbalie of hebt geen geldige reisdocumenten.

Hoe dien je een claim in?

Je dient je claim in bij de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoerde. Bewaar je boeking, instapkaart en eventuele bewijsstukken over de vertraging of annulering. Je kunt de claim zelf indienen of laten beoordelen via een claimservice. Let op: er geldt een wettelijke verjaringstermijn, die per land kan verschillen. Wacht dus niet te lang.

Deze pagina is voor het laatst gecontroleerd en bijgewerkt in september 2026. De inhoud is gecontroleerd door een juridisch medewerker van Vluchthulp. De informatie is gebaseerd op de officiële tekst van de verordening en overheidsbronnen, maar is geen juridisch advies. Of je recht hebt op compensatie hangt af van de specifieke feiten van jouw situatie.

Betrouwbare bronnen

Voor de officiële en actuele informatie verwijzen we naar deze primaire bronnen:

• Verordening (EG) nr. 261/2004 — EUR-Lex
• Rechten van vliegtuigpassagiers — Your Europe
• Rechten bij vertraging, annulering of overboeking — Rijksoverheid